काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले डेबिट कार्ड प्रयोगकर्ताहरूका लागि नयाँ नियम जारी गर्दै कारोबार सीमामा उल्लेख्य कटौती गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले एटीएमबाट गरिने प्रति कारोबार, दैनिक र मासिक भुक्तानी सीमा २० देखि ५० प्रतिशतसम्म घटाएको हो। यस निर्णयले डेबिट कार्ड प्रयोगकर्ताहरूको खर्च गर्ने क्षमतामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने भएको छ।
नयाँ सीमा यस्तो छ:
शुक्रबार जारी गरिएको निर्देशन अनुसार, अब डेबिट कार्डबाट एटीएममा प्रति कारोबार अधिकतम २० हजार रुपैयाँ मात्र झिक्न सकिनेछ। यसअघि यो सीमा २५ हजार रुपैयाँ थियो। त्यसैगरी, दैनिक ५० हजार रुपैयाँ (पहिले १ लाख) र मासिक ३ लाख रुपैयाँ (पहिले ४ लाख) मात्रै झिक्न पाइनेछ। यो कटौतीले विशेषगरी ठूलो रकमको कारोबार गर्नेहरूलाई असर पर्ने देखिएको छ।
अन्य कार्डहरूमा भने यथावत:
राष्ट्र बैंकले प्रिपेड र क्रेडिट कार्डको सीमामा भने कुनै परिवर्तन गरेको छैन। बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले जारी गर्ने प्रिपेड कार्डको प्रति कारोबार १० हजार, प्रतिदिन २० हजार र प्रति महिना २ लाखको सीमा यथावत राखिएको छ।
क्रेडिट कार्डको सीमामा पनि कुनै परिवर्तन नभएको बैंकले स्पष्ट पारेको छ।
त्यसैगरी, बैंक तथा वित्तीय संस्था बाहेकका सेवा प्रदायक संस्थाहरूले जारी गर्ने प्रिपेड कार्डको प्रति दिन ५ हजार र प्रति महिना २५ हजार रुपैयाँको सीमा पनि यथावत रहेको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ।
किन गरियो यो कडाइ?
राष्ट्र बैंकले डेबिट कार्डको कारोबार सीमा घटाउनुको पछाडि विभिन्न कारणहरू हुन सक्छन्। यसले नगद प्रवाहलाई नियमन गर्न, वित्तीय अनुशासन कायम गर्न र सम्भावित ठगी तथा दुरुपयोगलाई कम गर्न मद्दत पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, यस निर्णयले उपभोक्ताहरूलाई डिजिटल भुक्तानीका अन्य विकल्पहरू प्रयोग गर्न प्रोत्साहित गर्नेछ वा नगद कारोबारमा थप निर्भरता बढाउनेछ, त्यो भने हेर्न बाँकी छ।
राष्ट्र बैंकको यो कदमले आगामी दिनमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको कारोबार प्रणाली र उपभोक्ताहरूको व्यवहारमा कस्तो परिवर्तन ल्याउँछ, त्यो समयले नै देखाउनेछ। तर, तत्कालका लागि भने डेबिट कार्ड प्रयोगकर्ताहरूले आफ्ना कारोबार योजनाहरूमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने भएको छ।




