काठमाडौं । गत असार २३ गते रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले पुर्‍याएको क्षतिको वित्तीय असर सतहमा देखिन थालेको छ । बाढीबाट प्रभावित व्यवसायी तथा सर्वसाधारणले निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूमा ८४ करोड ८४ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षतिपूर्ति दाबी गरेका छन्, जसले यस वर्षको सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक प्रकोप दाबीको घटनालाई संकेत गरेको छ ।

नेपाल बिमा प्राधिकरणले उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार, यो विशाल दाबी रकमको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा एउटै कम्पनीले बेहोर्नुपर्ने देखिएको छ । हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्समा मात्रै दुईवटा दाबी निवेदनबाट ५५ करोड रुपैयाँ माग गरिएको छ, जुन कुल दाबी रकमको करिब ६५ प्रतिशत हो । यसले कम्पनीमाथि ठूलो भुक्तानी दायित्व सिर्जना गरेको छ र ठूला पूर्वाधार आयोजनाको जोखिम एउटै कम्पनीमा केन्द्रित हुँदाको असरलाई उजागर गरेको छ ।

हिमालयन एभरेष्टपछि शिखर इन्स्योरेन्समा १६ करोड ९६ लाख रुपैयाँ बराबरका १५ वटा दाबी परेका छन् भने नेको इन्स्योरेन्सले ५ करोड १२ लाख रुपैयाँ बराबरका ३ वटा दाबीको सामना गरिरहेको छ ।

त्यसैगरी, सगरमाथा लुम्बिनी इन्स्योरेन्समा २ करोड ६५ लाख, नेपाल इन्स्योरेन्समा १ करोड ६३ लाख, युनाइटेड अजोडमा ९१ लाख तथा अन्य आधा दर्जनभन्दा बढी कम्पनीहरूमा पनि लाखौंको दाबी परेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

कहाँ भयो सबैभन्दा धेरै क्षति?

प्राधिकरणका अनुसार, दाबीको प्रकृति हेर्दा बाढीले सबैभन्दा ठूलो नोक्सानी भौतिक सम्पत्तिमा पुर्‍याएको देखिन्छ ।

• सम्पत्ति बिमा: ५८ करोड रुपैयाँ

• सामुद्रिक तथा ढुवानी बिमा: १६ करोड २५ लाख रुपैयाँ

• इन्जिनियरिङ तथा ठेक्का बिमा: १६ करोड रुपैयाँ

• मोटर बिमा (सार्वजनिक र निजी): ५ करोड १२ लाख रुपैयाँ

सम्पत्ति, इन्जिनियरिङ र ढुवानी बिमामा परेको यो विशाल दाबीले बाढीले जलविद्युत् आयोजना, होटल, रिसोर्ट, गोदाम र निर्माणाधीन परियोजनाहरूमा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको स्पष्ट पार्छ । यस घटनाले नेपालको जोखिमयुक्त भौगोलिक अवस्थितिमा पूर्वाधार विकास र बिमाको महत्वलाई पुनः एकपटक चर्चामा ल्याइदिएको छ ।